Oefentoets Ecologie

Mensachtigen
We kennen onder andere de volgende vier hominiden (mensachtigen).
1 Australopithecus africanus;
2 Homo erectus;
3 Homo sapiens neandertalensis;
4 Homo sapiens sapiens.

Hoeveel verschillende soorten zijn hierboven genoemd?
1. 1
2. 2
3. 3
4. 4
1. baars
2. snoekbaars
3. spiering
4. aal
5. bot
6. overige vis
1. 1
2. 2
3. 3
4. 4
5. 5
6. 6
7. 7
8. 8
9. 9
10. 10
11. 11
12. 12
13. 13
1. A
2. B
3. C
4. D
1. heterotroof
2. autotroof
3. celwand
4. celmembraan
5. celkern
6. chloroplasten
1. 8,5 miljoen jaar geleden
2. 1700 miljoen jaar geleden
3. 1,8 miljoen jaar geleden
4. 2800 miljoen jaar geleden
5. 19 miljoen jaar geleden
In de theorie van Darwin is evolutie de verklaring voor het ontstaan van soorten en daarmee is dat voor hem het uitgangspunt ter verklaring van de grote soortendiversiteit op aarde. Waardoor treedt volgens Darwin evolutie op?

Evolutie treedt volgens Darwin op doordat ….
1. in een populatie individuen zich voortdurend aanpassen aan veranderende milieuomstandigheden en vooral nieuwe kenmerken doorgeven aan hun nakomelingen.
2. verandering in het milieu de individuen in een populatie aanzet tot mutaties om te overleven; die mutaties worden dan doorgegeven aan hun nakomelingen.
3. in een populatie alléén sterke individuen overleven en deze dus ook gemiddeld sterke individuen zullen voortbrengen.
4. in een populatie vooral de aan het milieu aangepaste individuen zich zullen voortplanten.
Verwantschap
In de afbeelding zijn vier diergroepen A, B, C en D aangegeven die een zekere mate van verwantschap met elkaar hebben.

Over die mate van verwantschap worden vier uitspraken gedaan.

Welke uitspraak is juist?
1. B en C zijn het meest verwant, daarna A en B en dan pas A en D;
2. A is meer verwant aan B dan aan C;
3. A en B zijn het meest verwant, dan A en C en dan pas A en D;
4. A en D zijn het meest verwant en B en C zijn het minst verwant met A.
Paradijsvogels
Australië en Nieuw Guinea worden door de zogenaamde Wallace-lijn gescheiden van onder andere Indonesië en de Filippijnen.
Ten oosten van de Wallace-lijn nemen paradijsvogels de ecologische ruimte in die westelijk van die lijn wordt ingenomen door vruchtenetende zoogdieren zoals makaak-apen en eekhoorns.

Welk ecologisch begrip is synoniem aan ecologische ruimte?
1. biotoop
2. habitat
3. niche
4. territorium
Endosymbiose
Volgens de endosymbiose-theorie zouden sommige celorganellen, waaronder mitochondrieën, ontstaan zijn uit oerbacteriën die in al dan niet gewijzigde vorm nog steeds met deze cellen in symbiose verkeren.

Van welk type symbiose is hier sprake, gelet op de functie van mitochondriën in de cel?
1. parasitisme
2. commensalisme
3. mutualisme
De levende organismen in een bepaald gebied vormen samen
1. een populatie
2. een voedselketen
3. een ecosysteem
4. een levensgemeenschap
Van mutualisme tussen twee soorten spreken we als
1. beide soorten voordeel hebben van de relatie.
2. de ene soort voordeel heeft, en de andere soort nadeel heeft van de relatie.
3. Zowel A als B is mogelijk bij mutualisme.
4. beide soorten nadeel ondervinden van de relatie.
5. de ene soort voordeel heeft, en de andere soort geen voordeel, maar ook geen nadeel heeft van de relatie.
Onder welke van de onderstaande omstandigheden zulllen de gevolgen van competitie tussen verschillende soorten het duidelijkst zichtbaar zijn?
1. wanneer er een overvloed aan voedsel is
2. wanneer er een nieuwe soort wordt geïntroduceerd
3. wanneer soorten verschillende behoeften hebben
Als je een appel eet, ben je een
1. consument van de 1e orde
2. consument van de 2e orde
3. consument van de 3e orde
4. producent
Wanneer je de energiestroom van de producenten naar de consumenten van de 1e orde, en van daar naar de consumenten van de 2e orde, enzovoorts, dan zie je een afname van de hoeveelheid energie in elke volgende laag van de voedselketen hoe verder je stijgt. Wat is hiervoor de verklaring?
1. Hoe verder je komt in de voedselketens, hoe groter de organismen worden.
2. In elke keten gaat een groot deel van de energie verloren.
3. Er zijn meer producenten dan consumenten van de 1e orde, enzovoorts.
4. De organismen slaan de meeste energie op, en geven weinig door aan de volgende keten.
5. Organismen gaan uiteindelijk dood als ze ouder worden.
Het grootste verschil tussen de energiestroom en de kringloop van stoffen in een ecosysteem is dat
1. organismen altijd energie nodig hebben, maar niet altijd voedingsstoffen.
2. energie gerecycled wordt, maar voedingsstoffen niet.
3. de hoeveelheid energie veel groter is dan de hoeveelheid voedingsstoffen.
4. voedingsstoffen gerecycled worden, maar energie niet.
5. organismen altijd voedingsstoffen nodig hebben, maar niet altijd energie.
Roofvogels aan de top van een voedselpiramide worden het sterkst getroffen door pesticiden zoals DDT doordat
1. de pesticiden geconcentreerd worden in hun prooien.
2. ze direkt worden bloot gesteld aan de pesticiden via de lucht.
3. ze extra gevoelig zijn voor pesticiden.
4. ze de pesticiden niet in hun lichaam kunnen opslaan.
5. ze zich zo snel voortplanten.
1. A = 3, B = 2, C = 1, D = 4
2. A = 2, B = 3, C = 4, D = 1
3. A = 3, B = 2, C = 4, D = 1
4. A = 4, B = 3, C = 2, D = 1
5. A = 1, B = 4, C = 2, D = 3
Klik hier voor de stikstofkringloop
1. A
2. B
3. C
4. D
5. E
6. F
1. A
2. B
3. C
4. D
1. A
2. B
3. C
4. D
Zijn de mijten consumenten, producenten of reducenten?
1. consumenten
2. producenten
3. reducenten
1. 1
2. 2
3. 3
1. A
2. B
3. C
1. 1
2. 2
3. 3
4. 4
5. 5
6. 6
7. 7
Gebruik deze hulpbron!
1. A
2. B
3. C
4. D
5. E
Hoe wordt de in de afbeelding weergegeven voedselrelatie tussen de zeester en de zeeslak genoemd?
1. A
2. B
3. C
4. D
1. 1
2. 2
3. 3
4. 4
1. A
2. B
3. C
4. D
5. E
6. F
Benthos is een verzamelnaam voor bodemdieren. In afbeelding 5 is een voorbeeld weergegeven van de samenstelling van benthos.Naar aanleiding van de gegevens van afbeelding 5 worden de volgende uitspraken gedaan:
1 De grootste aantallen zeekomkommers bevinden zich op 10.000 meter diepte;
2 Op 3500 meter diepte bestaat het grootste deel van de biomassa van het benthos uit Echinodermata;
3 Van de klasse koralen bevinden zich de meeste soorten tussen de 7000 en 8000 meter.

Welke van deze uitspraken is of welke zijn zeker juist op grond van de gegevens in afbeelding 5?
A alleen uitspraak 1
B alleen uitspraak 2
C alleen uitspraak 3
D alleen de uitspraken 1 en 2
E alleen de uitspraken 2 en 3
F de uitspraken 1, 2 en 3
1. alleen uitspraak 1
2. alleen uitspraak 2
3. alleen uitspraak 3
4. alleen de uitspraken 1 en 2
5. alleen de uitspraken 2 en 3
6. de uitspraken 1, 2 en 3
De rotganzen bezoeken Schiermonnikoog in het voorjaar en trekken daarna weldoorvoed naar het noorden om te gaan nestelen. Ze grazen overdag. De hazen wagen zich in die periode pas in de avonduren op de kwelder om te grazen. Wanneer onderzoekers een plek alleen tegen ganzen afschermen, blijken de hazen er overdag vaker te foerageren.

Hoe wordt de relatie tussen hazen en rotganzen op de kwelder genoemd?
1. commensalisme
2. competitie
3. coöperatie
4. mutualisme
Bladsnijdermieren
In het kader van onderzoek naar de evolutie van het paargedrag van mieren heeft een onderzoeksteam twee verwante soorten mieren vergeleken. Het onderzoek leverde aanwijzingen voor de veronderstelling, dat het paren met meer partners energetisch gezien kostbaar is en verdwijnt zodra het kan.
. echinatior leeft volgens de tekst samen met een schimmel (1) en met A. insinuator (2).

Van welk type symbiose is sprake bij 1 en van welk type symbiose bij 2?
1. 1 = commensalisme 2 = mutualisme
2. 1 = commensalisme 2 = parasitisme
3. 1 = mutualisme 2 = mutualisme
4. 1 = mutualisme 2 = parasitisme
Hoe wordt de symbiose tussen mieren van de soort Pseudomyrmex ferrugineus en de struik Acacia collinsii genoemd?
Wilde honden
Afrikaanse wilde honden (Lycaon pictus) zijn sociale dieren die de grasvlakten van Oosten Zuid-Afrika bewonen. Zij jagen gewoonlijk in groepen en kunnen daardoor prooien vangen die veel groter zijn dan zijzelf, zoals wildebeesten (Connochaetes taurinus). Als ze op jacht zijn, benaderen zij een kudde grazende dieren, kiezen hun slachtoffer en putten hem uit, meer gebruik makend van hun uithoudingsvermogen dan van hun snelheid. Fanshawe en Fitzgibbon observeerden gedurende twee jaar de hondenjacht in het Serengeti National Park in Tanzania. Zij bestudeerden een van de jachtgroepen in dit gebied. De meeste jachtactiviteiten vonden plaats bij zonsopgang en zonsondergang. In totaal zagen zij ruim 200 achtervolgingen van Thomson's gazelles (Gazella thomsoni) en 100 van het wildebeest.

In het staafdiagram van afbeelding 1 is het effect van de leeftijd van het prooidier op het jachtsucces van troepen wilde honden te zien. De getallen boven de staven geven het aantal jachtpartijen aan.

Neem aan dat een succesvolle jachtpartij altijd eindigt met het opeten van de prooi.

Wat is volgens de gegevens in afbeelding 1 de meest gegeten prooi van de wilde honden?
1. kalfjes van de Thomson’s gazelle
2. volwassen Thomson’s gazellen
3. kalfjes van het wildebeest
Visstand verbeteren
Hoe meer prooidieren, des te meer predatoren die daar van leven, zegt het aloude prooipredatormodel. Dit hoeft echter niet waar te zijn. Bij veel vissoorten geldt dat als er minder prooidieren zijn, de overgebleven prooidieren veel sneller groeien. Dit leidt tot meer seksueel volwassen dieren wat weer leidt tot meer jonge dieren. En daar hebben predatoren vaak een voorkeur voor. Paradoxaal genoeg leidt het eten van prooidieren dus tot een toename van het aantal (gewenste) prooidieren. Als er nu teveel predatoren worden weggevangen (overbevissing), gebeurt het tegenovergestelde en zal het aantal prooidieren afnemen. Lennart Persson van de universiteit van Umeå in Noord-Zweden heeft dit bewezen in een 26 jaar durend onderzoek bij vissen.

De afbeelding geeft vier verschillende modellen voor een prooi-predator relatie, aangegeven met de letters a t/m d: + betekent toename en - betekent afname.

Welke van bovenstaande modellen geeft de prooi-predatorrelatie weer die in de tekst aangegeven wordt met “het aloude prooi-predatormodel”?
1. Model a
2. Model b
3. Model c
4. Model d
1. A
2. B
3. C
4. D
1. A
2. B
3. C
Successie
In de begroeiing van een tropisch regenwoud kan een open plek ontstaan. Op deze open plek kan successie plaatsvinden.
Zes kenmerken van plantensoorten zijn:
1 ontkieming vindt plaats in zonlicht;
2 de kiemplanten overleven niet onder een bladerdek;
3 er worden grote aantallen kleine zaden gevormd;
4 zaadvorming vindt plaats in een bepaald seizoen;
5 verspreiding van zaden gebeurt door de zwaartekracht over een kleine afstand;
6 de zaden zijn in kiemrust aanwezig in de bodem als zaadbank.

Welke kenmerken passen bij de plantensoorten die zich als eerste op een open plek vestigen?
1. alleen de kenmerken 1, 3 en 4
2. alleen de kenmerken 2, 4 en 5
3. alleen de kenmerken 1, 2, 3 en 6
4. alleen de kenmerken 3, 4, 5 en 6
Vers strooisel in het dennenbos bestat voor 0,02% uit fosfor (P). De schimmels in de strooisellaag bevatten 0,78% P. De ratio's C/P zijn respectievelijk 2630 (strooisel) en 64 (schimmels). Het vastleggen van mineralen in schimmels wordt wel immobilisatie genoemd. Deze mineralen zijn niet erg onmiddelijk beschikbaar voor planten.
Het effect van immobilisatie kan grafisch worden weergegeven. In een grafiek wordt de P-concentratie in het restant biomassa (inclusief de schimmels) uitgezet tegen het restant biomassa, met ingebrip van de schimmels.

In welke van de volgende grafieken is de immobilisatie van P juist weergegeven?
1. grafiek A
2. grafiek B
3. grafiek C